เทศกาลเซี่ยหยวน 23 พ.ย. 2569 วันเกิดเทพเจ้าน้ำ ปีชงชวด ฉลู เถาะ มะเมีย ไหว้แก้ชงก่อนสิ้นปี

กองบรรณาธิการ Mutelism · 12 พ.ย. 2569

เทศกาลเซี่ยหยวน (下元節) ปีนี้ตรงกับวันจันทร์ที่ 23 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งเป็นวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ตามปฏิทินจีน ตามความเชื่อเต๋าเป็นวันเกิดของสุ่ยกวนต้าตี้ (水官大帝) เทพเจ้าแห่งน้ำผู้ปัดเป่าเคราะห์ภัย ช่วงนี้ซินแสในไต้หวันออกมาแนะนำให้คนที่ปีชงในปีมะเมีย 2569 คือปีชวด ฉลู เถาะ และมะเมีย ใช้วันนี้ไหว้ขอพรแก้เคราะห์ก่อนจะหมดปีจีน

ในไต้หวันและจีนตอนใต้ เทศกาลนี้เป็นหนึ่งในสาม “ซานหยวน” ที่คนไหว้กันทุกปี และปีนี้มาเร็วกว่าปีที่แล้วมาก (ปี 2568 ตรงกับ 4 ธ.ค.) เพราะปีที่แล้วปฏิทินจีนมีเดือน 6 สองหน (閏六月) เทศกาลครึ่งหลังของปี 2568 จึงเลื่อนช้าไปเกือบเดือน ส่วนปีนี้ไม่มีเดือนอธิกมาสคั่น

เซี่ยหยวนคืออะไร ต่างจากสารทจีนอย่างไร

ความเชื่อเต๋านับถือ “ซานกวนต้าตี้” (三官大帝) เทพสามองค์ที่ดูแลฟ้า ดิน และน้ำ แต่ละองค์มีวันเกิดตรงกับวันเพ็ญสามเดือนในรอบปี

• ซ่างหยวน (上元) 15 ค่ำ เดือน 1 วันเกิดเทียนกวน เทพแห่งฟ้า ผู้ประทานพร ตรงกับเทศกาลโคมไฟหยวนเซียว
• จงหยวน (中元) 15 ค่ำ เดือน 7 วันเกิดตี้กวน เทพแห่งดิน ผู้อภัยโทษ คนไทยเชื้อสายจีนรู้จักกันในชื่อวันสารทจีน
• เซี่ยหยวน (下元) 15 ค่ำ เดือน 10 วันเกิดสุ่ยกวน เทพแห่งน้ำ ผู้ “ขจัดเคราะห์” (解厄)

ความเชื่อจีนถือว่าสุ่ยกวนต้าตี้ดูแล “คลังทรัพย์” ของแต่ละคนด้วย คนไต้หวันจึงนิยมไหว้ “เติมคลังทรัพย์” (補財庫) ในวันนี้ควบคู่กับการขอให้เคราะห์ร้ายผ่านพ้น

ซินแสไต้หวันแนะใครควรไหว้

ซินแสไต้หวันที่ให้สัมภาษณ์สื่อหลายสำนักช่วงสัปดาห์นี้อธิบายว่า ปีมะเมีย 2569 นักษัตรที่ชง (犯太歲) มี 4 ปี ได้แก่ ชวด ฉลู เถาะ มะเมีย ใครเกิดปีเหล่านี้ให้ใช้วันเซี่ยหยวนไหว้ขอพรแก้เคราะห์และเติมดวงที่ตกมาทั้งปี

ส่วนนักษัตรที่ซินแสคนเดียวกันมองว่าดวงจะดีขึ้นชัดหลังวันเซี่ยหยวน คือ ขาล เถาะ มะแม มีโอกาสได้ผู้ใหญ่อุปถัมภ์และเลื่อนตำแหน่ง แต่ย้ำว่าต้อง “ไม่ทำชั่วทุกอย่าง” ไม่อย่างนั้นดวงดีแค่ไหนก็หายไป (ปีเถาะอยู่ทั้งในกลุ่มปีชงและกลุ่มดวงขึ้น ตำราจีนอธิบายว่าคนที่ชงถ้าไหว้แก้แล้วจะพลิกดีได้)

ไหว้อย่างไรตามตำราไต้หวัน

• ของไหว้ต้องเจทั้งหมด ห้ามมีของคาว เช่น ดอกไม้สด ชาร้อน ซาลาเปาลูกท้อ (ขนมรูปลูกท้อ) หมี่ซั่ว บัวลอยสีแดง และผลไม้สี่ฤดู
• กระดาษเงินกระดาษทอง ใช้ชุดสำหรับไหว้เทพชั้นสูง (ภาษาจีนเรียก 天金 壽金) พร้อมคำขอพรถึงซานกวนต้าตี้
• ไหว้กลางแจ้งหรือที่ศาลเจ้า ถ้าไหว้ที่บ้านให้ตั้งโต๊ะกลางแจ้งหันหน้าออกนอกบ้าน ไหว้ฟ้า ตามธรรมเนียมนิยมเริ่มตั้งแต่ยามจื่อ (ราว 23:00 ของคืนวันที่ 22) หรือช่วงเช้าถึงก่อนเที่ยงของวันที่ 23
• ยามมงคลสำหรับไหว้ที่ศาลเจ้า ตามที่ซินแสไต้หวันให้ไว้ ได้แก่ 23:10–00:30, 03:10–04:30, 05:10–06:50, 07:10–07:50, 09:10–10:50, 11:10–12:50 และ 13:10–14:30 (เป็นเวลาท้องถิ่นไต้หวัน UTC+8 คนไทยลบ 1 ชั่วโมง เช่น 09:10–10:50 ไต้หวัน = 08:10–09:50 เวลาไทย)
• ขอขมาก่อนขอพร ตำราเน้นให้สำนึกผิดสิ่งที่ทำไม่ดีมาก่อน แล้วจึงขอให้เคราะห์ผ่านพ้นหรือขอโชคลาภ
• ข้อห้าม ตำราจีนบางสายเตือนให้เลี่ยงการเล่นน้ำในที่เสี่ยง เช่น แม่น้ำหรือทะเลที่ไม่มีเจ้าหน้าที่ดูแล เพราะเป็นวันของเทพแห่งน้ำ

มุมไทย: วันก่อนลอยกระทงพอดี

ปีนี้เซี่ยหยวนตรงกับวันก่อนลอยกระทงหนึ่งวัน (ลอยกระทงคือวันอังคารที่ 24 พ.ย. 2569 ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ไทย) วันเพ็ญของจีนกับไทยห่างกันหนึ่งวันเพราะสองปฏิทินคำนวณวันขึ้นเดือนใหม่ต่างกัน สองเทศกาลมีจุดร่วมคือเรื่องน้ำ ฝั่งจีนไหว้เทพแห่งน้ำขอให้เคราะห์ไหลไป ฝั่งไทยขอขมาพระแม่คงคา อ่าน ลอยกระทง 2569 พร้อมคำขอขมาพระแม่คงคา

• ศาลเจ้าจีนในไทยไม่ได้จัดงานเซี่ยหยวนใหญ่เท่าไต้หวัน คนไทยเชื้อสายจีนส่วนใหญ่ไหว้ฟ้าดินที่บ้านด้วยของเจตามรายการข้างบนได้
• คนปีชงปีนี้ที่ไหว้ไท้ส่วยต้นปีแล้ว ช่วงปลายปีเป็นจังหวะไหว้ขอบคุณ ส่วนปีจีนหน้า (ปีมะแม เริ่ม 6 ก.พ. 2570) นักษัตรที่ชงจะเปลี่ยนไป เช็กได้ที่ ปีชง 2570
• วันไหว้จีนสำคัญถัดไป เช่น ไหว้ขนมบัวลอย (ตังโจ่ย) และตรุษจีน 2570 ดูได้ที่ วันไหว้จีน 2570 เช็กนักษัตรตัวเองได้ที่ 12 นักษัตร

การไหว้เซี่ยหยวนและคำทำนายดวงนักษัตรเป็นความเชื่อและประเพณี ไม่ใช่คำแนะนำเรื่องเงินหรือสุขภาพ ตำราเองก็ย้ำว่าถ้าป่วยให้ไปหาหมอ และเรื่องการเงินให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

ข่าวนี้เรียบเรียงจากข้อเท็จจริงหลายแหล่ง · เนื้อหาด้านดวงและความเชื่อมีไว้เพื่อความบันเทิงและความเชื่อส่วนบุคคล ไม่ใช่คำแนะนำด้านสุขภาพ การเงิน หรือกฎหมาย