ลอยกระทง 2569 ตรงกับอังคาร 24 พ.ย. คืนเดียวกับเทวทีปาวลีที่พาราณสี พร้อมคำขอขมาพระแม่คงคา

กองบรรณาธิการ Mutelism · 12 พ.ย. 2569

วันลอยกระทงปี 2569 ตรงกับวันอังคารที่ 24 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งเป็นวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ตามปฏิทินจันทรคติไทย ปีนี้ลอยกระทงมาช้ากว่าปีที่แล้วเกือบสามสัปดาห์ (ปี 2568 ตรงกับ 5 พ.ย.) เพราะปี 2569 เป็นปีอธิกมาส มีเดือน 8 สองหน ทุกเทศกาลตามจันทรคติหลังเข้าพรรษาจึงเลื่อนออกไปหนึ่งเดือน

วันลอยกระทงไม่ใช่วันหยุดราชการและไม่ใช่วันหยุดธนาคาร คนที่ทำงานจึงลอยกระทงได้ในช่วงค่ำหลังเลิกงานตามปกติ

คืนเดียวกัน อินเดียก็ลอยประทีปบูชาแม่น้ำ

ที่น่าสนใจคือคืนวันเพ็ญเดียวกันนี้ ฝั่งอินเดียเป็นวันกรรติกปูรณิมา (Kartik Purnima) หรือวันเพ็ญเดือนการติก ปฏิทินฮินดูหลายฉบับระบุตรงกันว่าเทศกาลเทวทีปาวลี (Dev Deepawali หรือ “ดิวาลีของเทพ”) ของเมืองพาราณสีตรงกับวันอังคารที่ 24 พฤศจิกายน 2569 ชาวเมืองจะจุดตะเกียงดินเผานับแสนดวงเรียงตามท่าน้ำริมแม่น้ำคงคา และลอยประทีปลงแม่น้ำ

ตามปฏิทินอินเดีย ดิถีปูรณิมาเริ่มราว 23:42 น. ของคืนวันที่ 23 พ.ย. และสิ้นสุดราว 20:23 น. ของวันที่ 24 พ.ย. ตามเวลาอินเดีย หรือราว 01:12 น. ของวันที่ 24 ถึง 21:53 น. ของวันที่ 24 ตามเวลาไทย

สองประเพณีมีรากเดียวกัน ความเชื่อเรื่องการลอยประทีปบูชาแม่น้ำในวันเพ็ญเดือนนี้มีมาจากอินเดีย ก่อนผสมกับพุทธศาสนาในไทย ตำราไทยอธิบายจุดประสงค์ของการลอยกระทงไว้หลายข้อ เช่น บูชารอยพระพุทธบาทริมแม่น้ำนัมมทา บูชาพระเกศแก้วจุฬามณี บูชาพระอุปคุต และขอขมาพระแม่คงคาที่มนุษย์ใช้น้ำและทิ้งของเสียลงไป

มุมไทย: ลอยกระทงคืนนี้ทำอะไรได้บ้าง

• ขอขมาพระแม่คงคาก่อนปล่อยกระทง คำกล่าวที่ใช้กันทั่วไปมีทั้งคำขอขมาภาษาไทยแบบกลอน (“วันนี้วันเพ็ญ พระจันทร์ลอยเด่น…”) และคำอธิษฐานภาษาบาลีบูชารอยพระพุทธบาท อ่านฉบับเต็มพร้อมคำแปลได้ที่ คำขอขมาพระแม่คงคา ถ้าจำไม่ได้ ตั้งนะโม 3 จบแล้วระลึกถึงพระแม่คงคาก็ได้
• ภาคเหนือคือยี่เป็ง วันเพ็ญเดือน 12 ของภาคกลางตรงกับวันเพ็ญเดือนยี่ของปฏิทินล้านนา เทศกาลยี่เป็งและลอยกระทงที่เชียงใหม่ปีนี้จึงจัดช่วงเดียวกัน คือวันที่ 23–25 พฤศจิกายน 2569 ที่ข่วงประตูท่าแพ ส่วนงานประเพณีลอยกระทง เผาเทียน เล่นไฟ ที่อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยปีนี้จัดระหว่างวันที่ 15–24 พฤศจิกายน 2569
• วันอังคาร คนที่อยากแต่งตัวตามสีมงคลประจำวัน ดูได้ที่ สีเสื้อมงคล และเช็กฤกษ์ยามของวันได้ที่ ฤกษ์ดีวันนี้ (หน้าเปลี่ยนเป็นของวันนั้นตอนเที่ยงคืน)
• อธิษฐานแบบไม่ทำร้ายแม่น้ำ ความเชื่อเรื่องขอขมาพระแม่คงคาจะมีความหมายจริงเมื่อไม่เพิ่มขยะลงน้ำ เลือกกระทงจากต้นกล้วย ใบตอง หรือขนมปัง ไม่ใช้โฟม ไม่ติดเข็มหมุดหรือลวด และไม่ต้องใส่เหรียญ หลายครอบครัวใช้กระทงใบเดียวลอยร่วมกันเพื่อลดจำนวนกระทง

ช่วงเดียวกันมีอะไรอีก

สองวันก่อนลอยกระทง คือวันอาทิตย์ที่ 22 พฤศจิกายน 2569 ดาวราหูย้ายจากราศีกุมภ์เข้าราศีมังกรตามโหราศาสตร์ไทย ใครวางแผนไหว้พระราหูช่วงนี้ อ่านรายละเอียดได้ที่ ราหูย้าย 2569 และบทสวดฉบับเต็มที่ คาถาบูชาพระราหู

การลอยกระทง การขอขมา และการอธิษฐานเป็นประเพณีและความเชื่อ ไม่ได้รับรองผลทางโชคลาภ สิ่งที่ทำได้แน่นอนคือรักษาความปลอดภัยริมน้ำ ระวังเด็กเล็ก และไม่จุดพลุหรือโคมลอยในพื้นที่ที่มีประกาศห้าม

ข่าวนี้เรียบเรียงจากข้อเท็จจริงหลายแหล่ง · เนื้อหาด้านดวงและความเชื่อมีไว้เพื่อความบันเทิงและความเชื่อส่วนบุคคล ไม่ใช่คำแนะนำด้านสุขภาพ การเงิน หรือกฎหมาย