ไหว้พระพิฆเนศ: ของไหว้ วันดี คาถา และข้อห้าม
พระพิฆเนศคือเทพแห่งความสำเร็จและผู้ขจัดอุปสรรคในศาสนาฮินดู คนไทยนิยมไหว้ขอพรก่อนเริ่มงานใหม่ เปิดร้าน สอบ หรือทำงานศิลปะ หน้านี้รวมสิ่งที่ต้องรู้ก่อนไปไหว้ไว้ในที่เดียว
พระพิฆเนศคือใคร
พระพิฆเนศ หรือพระคเณศ เป็นโอรสของพระศิวะกับพระแม่ปารวตี มีเศียรเป็นช้าง ตำนานที่เล่ากันแพร่หลายที่สุดคือพระศิวะตัดเศียรเดิมเพราะไม่รู้ว่าเป็นโอรส แล้วนำเศียรช้างมาต่อให้แทน พระองค์ได้รับพรให้เป็นเทพที่ต้องบูชาก่อนเทพองค์อื่น ชาวฮินดูจึงไหว้พระพิฆเนศก่อนเริ่มพิธีหรืองานใด ๆ
ในไทย พระพิฆเนศเป็นเทพแห่งศิลปวิทยาการ ปรากฏในตราของกรมศิลปากรและมหาวิทยาลัยศิลปากร คนทำงานสายศิลปะ การออกแบบ และการศึกษาจึงนับถือพระองค์เป็นพิเศษ
ของไหว้พระพิฆเนศ
| ประเภท | ที่นิยม | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ขนมหวาน | โมทกะ (ขนมแป้งปั้นไส้มะพร้าว) ลาดู (ขนมลูกกลม) ขนมไทยสีเหลือง | ตำนานเล่าว่าโมทกะคือขนมโปรดของพระองค์ |
| ผลไม้ | กล้วย อ้อย มะพร้าว มะม่วง ทับทิม | เลือกผลที่สุกดี สะอาด ไม่ช้ำ |
| เครื่องดื่ม | นมสด น้ำมะพร้าว น้ำสะอาด | ไม่ถวายเหล้าและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ |
| ดอกไม้ | ดาวเรือง ดอกไม้สีแดง สีเหลือง สีส้ม หญ้าแพรก | หญ้าแพรกถือเป็นของถวายสำคัญในอินเดีย |
| เครื่องบูชา | ธูป เทียน หรือประทีป (ตะเกียงน้ำมัน) | นิยมธูป 9 ดอกหรือตามที่เทวาลัยกำหนด |
วันที่นิยมไหว้
- ทุกวันไหว้ได้ ไม่มีวันต้องห้าม
- วันอังคารและวันพุธ ผู้ศรัทธาจำนวนมากถือเป็นวันของพระพิฆเนศ
- วันจตุรถี คือวันขึ้น 4 ค่ำและแรม 4 ค่ำตามปฏิทินฮินดู ถือเป็นวันบูชาพระพิฆเนศประจำเดือน
- เทศกาลคเณศจตุรถี วันประสูติของพระพิฆเนศ ตรงกับช่วงสิงหาคมถึงกันยายนของทุกปี เทวาลัยในไทยจัดพิธีใหญ่
วิธีไหว้พระพิฆเนศทีละขั้น
- แต่งกายสุภาพ ถ้าไปเทวาลัยให้ถอดรองเท้าตามจุดที่กำหนด
- วางของไหว้ จุดธูปเทียน แล้วตั้งนะโม 3 จบ (สำหรับชาวพุทธ)
- กล่าวคาถาบูชา โอม ศรี คเณศายะ นะมะห์ 9 จบ หรือ 108 จบ
- บอกชื่อ นามสกุล วันเกิด และขอพรทีละเรื่อง ให้ชัดเจนว่าอยากให้สำเร็จเรื่องอะไร
- ถ้าบนไว้ ให้บนด้วยสิ่งที่ทำได้จริง เช่น ถวายผลไม้หรือทำความดี ไม่ควรบนด้วยสิ่งที่ทำไม่ได้
- เมื่อธูปใกล้หมด ให้ลาของไหว้ แล้วนำไปแจกจ่ายหรือรับประทานเป็นสิริมงคล
คาถาบูชาพระพิฆเนศ
ข้อห้ามที่ควรรู้
- ไม่ถวายเนื้อสัตว์ ไข่ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
- ไม่ถวายดอกไม้ที่เหี่ยวหรือผลไม้ที่เน่า
- ไม่ข้ามหรือวางรูปเคารพไว้ต่ำกว่าเท้า และไม่วางบนพื้น
- ไม่ขอพรในเรื่องที่ทำร้ายผู้อื่น
ตั้งบูชาพระพิฆเนศที่บ้าน
ผู้ศรัทธานิยมตั้งองค์พระพิฆเนศในที่สะอาด สูงกว่าระดับสายตา ถ้ามีหิ้งพระพุทธรูปอยู่แล้ว ชาวพุทธไทยนิยมวางเทพไว้ต่ำกว่าพระพุทธรูป หมั่นเปลี่ยนน้ำและดอกไม้ และถวายของไหว้ในวันที่สะดวกอย่างสม่ำเสมอ
สถานที่ไหว้พระพิฆเนศที่คนไทยนิยม
- เทวาลัยพระพิฆเนศ แยกห้วยขวาง กรุงเทพฯ เปิดให้ไหว้ตลอดวัน
- วัดสมานรัตนาราม ฉะเชิงเทรา มีพระพิฆเนศปางนอนองค์ใหญ่สีชมพู
อ่านต่อ: ฝันเห็นพระพิฆเนศ · ไหว้ท้าวเวสสุวรรณ · บทสวดมนต์ทั้งหมด